Skąd bierze się kamień
Woda z wodociągu zawiera rozpuszczone związki wapnia i magnezu. Im jest ich więcej, tym woda jest twardsza. Podczas podgrzewania część tych związków wytrąca się i osiada na najgorętszych powierzchniach – przede wszystkim na grzałkach bojlera i wanny, w dyszach płuczących i na ściankach komory.
W zmywarce gastronomicznej problem jest większy niż w domowej, bo bojler płukania podgrzewa wodę do wysokiej temperatury, a cykli w ciągu dnia jest bardzo dużo. Przez urządzenie przepływa więc dużo gorącej wody, a wraz z nią sporo minerałów.
Twardość wody różni się w zależności od dzielnicy, budynku i ujęcia. Jeśli nie wiesz, jaką wodę masz w lokalu, możesz ją sprawdzić paskami testowymi albo zapytać lokalnego dostawcę wody. Ta informacja przyda się do ustawienia zmiękczacza i dawki nabłyszczacza.
Objawy twardej wody i kamienia
- białe, matowe smugi i zacieki na szkle, szczególnie na kieliszkach,
- biały lub szary osad na ściankach komory, ramionach i grzałkach,
- słabsze płukanie – mniejsze strumienie z dysz, część dysz w ogóle nie pracuje,
- wydłużony czas nagrzewania bojlera,
- częstsze problemy z grzaniem i zmywarka, która nie grzeje,
- gorsze efekty mycia mimo poprawnej chemii – zobacz zmywarka słabo myje.
Zmiękczacz – jak działa
Zmiękczacz jonowymienny zawiera żywicę, która wyłapuje z wody jony wapnia i magnezu, zastępując je jonami sodu. Po pewnym czasie żywica się „nasyca” i trzeba ją zregenerować roztworem soli. Niektóre zmywarki mają zmiękczacz wbudowany i regenerują go automatycznie, inne wymagają zewnętrznego zmiękczacza montowanego na dopływie wody.
Zmiękczacz wbudowany
Obsługa uzupełnia sól w zbiorniku zgodnie z instrukcją, a urządzenie samo przeprowadza regenerację. Najważniejsze, żeby zbiornik nie był pusty i żeby w sterowniku była ustawiona twardość odpowiadająca wodzie w lokalu.
Zmiękczacz zewnętrzny
Montowany na dopływie, może obsługiwać jedno lub kilka urządzeń. Bywa regenerowany ręcznie albo automatycznie, zależnie od konstrukcji. Ręczny wymaga regularności – jeśli regeneracja jest pomijana, zmiękczacz po prostu przestaje zmiękczać.
Sól regeneracyjna – zasady
- używaj wyłącznie soli przeznaczonej do zmiękczaczy (tabletkowanej lub granulowanej),
- nie używaj soli kuchennej – zawiera dodatki, które mogą zablokować żywicę,
- pilnuj, żeby sól nie dostała się do wanny – przyspiesza korozję stali,
- po uzupełnieniu soli przepłucz okolice zbiornika, zgodnie z instrukcją producenta.
Odkamienianie – kiedy i jak
Nawet przy działającym zmiękczaczu urządzenie wymaga okresowego odkamieniania. Jak często – zależy od twardości wody, liczby cykli i zaleceń producenta. Sygnałem jest widoczny osad w komorze i na ramionach.
Co może zrobić obsługa
- użyć środka do odkamieniania przeznaczonego do zmywarek gastronomicznych, zgodnie z instrukcją producenta urządzenia i środka,
- przed odkamienianiem wyłączyć dozowanie chemii myjącej lub postępować według instrukcji – środki kwaśne i zasadowe nie powinny się spotkać w wannie,
- po zakończeniu dokładnie wypłukać urządzenie i wymienić wodę w wannie,
- zdjąć ramiona płuczące i myjące i odkamienić je osobno, jeśli dysze są zarośnięte.
Co zostawić technikowi
Grubej warstwy kamienia na grzałkach bojlera nie da się zwykle usunąć samą kąpielą odkamieniającą. Bojler jest zamknięty w obudowie i podłączony do zasilania 400 V. Jeśli osad jest duży, technik oceni, czy grzałkę wystarczy oczyścić, czy trzeba ją wymienić, i sprawdzi pracę zmiękczacza.
Czego unikać
Nigdy nie mieszaj odkamieniacza (kwaśnego) ze środkiem myjącym (zasadowym) – reakcja może być gwałtowna, a opary szkodliwe. Pracuj w rękawicach i okularach, w przewietrzonym pomieszczeniu.
- nie używaj octu i domowych sposobów w ilościach „na oko” – mogą uszkodzić uszczelnienia,
- nie wydłużaj czasu działania odkamieniacza ponad zalecenia producenta,
- nie skrobaj kamienia metalowymi narzędziami ze stali nierdzewnej i z grzałek,
- nie odłączaj zmiękczacza, żeby „zwiększyć ciśnienie” – kamień wróci bardzo szybko.
Profilaktyka w praktyce
Połączenie trzech nawyków robi największą różnicę: zmiękczacz ustawiony na twardość wody w lokalu i regularnie regenerowany, odkamienianie wtedy, gdy pojawia się osad, oraz codzienne czyszczenie zmywarki z kontrolą ramion płuczących. Wtedy grzałki dłużej zachowują sprawność, a szkło nie wymaga ręcznego polerowania.
Jeśli chcesz, żeby technik sprawdził zmywarkę pod kątem kamienia i działania zmiękczacza, opisz to przy zgłoszeniu. Zakres prac znajdziesz na stronie naprawa zmywarek gastronomicznych.